Nieprawidłowości stawu skokowego, tyłostopia i pięty w badaniu USG jako czynniki predykcyjne objawów i jakości życia w reumatoidalnym zapaleniu stawów
J Ultrason 2020; 20: e70–e82.
DOI: 10.15557/JoU.2020.0012
STRESZCZENIE

Cele: Ocena zmian w stawie skokowym, tyłostopiu i pięcie (w badaniu przedmiotowym, ultrasonograficznym i baropodometrycznym) u chorych na reumatoidalne zapalenie stawów, porównanie ich z osobami zdrowymi oraz analiza pod kątem związku zmian z bólem w stawie skokowym i ich wpływu na jakość życia. Metody: W badaniu wzięło udział 35 chorych na reumatoidalne zapalenie stawów i 35 osób zdrowych, jako grupa kontrolna. U wszystkich badanych dokonano oceny stawów skokowych (stawów piszczelowo-skokowych, ścięgien), tyłostopia (stawów skokowo-łódkowych, skokowo-piętowych) i pięt na podstawie badania przedmiotowego, skali DAS28-CRP, skali sprawności RAPID3, kwestionariusza jakości życia w reumatoidalnym zapaleniu stawów oraz badania ultrasonograficznego i baropodometrycznego. Wyniki: Stopień zgodności pomiędzy oceniającymi był wysoki w przypadku badania stawu skokowo-piętowego i bardzo wysoki w przypadku innych struktur. Płaskostopie rozpoznano w 50% stóp osób chorych na reumatoidalne zapalenie stawów, a u 83,8% pacjentów stwierdzono współistniejącą koślawość tyłostopia i w mniejszym stopniu zapalenie błony maziowej stawu skokowo-piętowego widoczne od strony bocznej (32,4% vs. 55,6%, p = 0,041). Wskaźnik masy ciała, wynik na skali RAPID3 oraz obecność zapalenia błony maziowej stawu skokowo-piętowego stanowiły niezależne czynniki predykcyjne dolegliwości w stawie skokowym (p <0,05 dla wszystkich czynników). Wartości nacisku wywieranego przez powierzchnie podeszwowe śródstopia i pięty na podłoże były wyższe u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów w porównaniu z osobami zdrowymi, jednak w przypadku zapalenia błony maziowej stawu skokowo-piętowego siły nacisku były mniejsze (z powodu unikania wspierania się na pięcie). Na niską jakość życia chorych na reumatoidalne zapalenie stawów w sposób niezależny wskazywały wyniki na skali DAS28-CRP i RAPID3, stopień zaawansowania choroby, koślawość tyłostopia, zapalenie błony maziowej stawu piszczelowo-skokowego i skokowo-piętowego, patologie ścięgien, entezofity w przyczepie ścięgna Achillesa, nadżerki kości piętowej, zapalenie rozcięgna podeszwowego i obrzęk tkanek przypowięziowych (p <0,05 dla wszystkich czynników). Wnioski: Na jakość życia chorych na reumatoidalne zapalenie stawów istotnie wpływają patologie stawu skokowego i tyłostopia (zmiany zapalne i zwyrodnieniowe oraz deformacje). Ultrasonografia jest ważnym narzędziem w ocenie zmian zapalnych i zwyrodnieniowych w wymienionych obszarach, a ich wczesne wykrycie może przyczynić się do poprawy leczenia chorych.

Słowa kluczowe: staw skokowy, reumatoidalne zapalenie stawów, jakość życia, ultrasonografia, baropodometria